• Print
  • Bookmark
Een korte geschiedenis van de koffie: legenden en een geitenhoeder

Over de geschiedenis van de koffie circuleren allerlei legenden. Dat koffie stimulerend werkt, werd net zoals de helende eigenschappen van thee toevallig ontdekt, maar wel meer dan duizend jaar later. Volgens de legende gebeurde dit in de 9e eeuw in Abissinië, het huidige Ethiopië. Een herder uit de streek van Kaffa begreep niet waarom zijn geiten 's nachts niet konden slapen. Op zoek naar raad ging hij naar de monniken van een naburig klooster aan wie hij vertelde dat zijn geiten graag de bessen aten van een vreemde plant: de koffiestruik. Omdat de monniken er het fijne van wilden weten, bereidden ze een aftreksel van de bessen en nadat ze dit gedronken hadden, voelden ze zich opeens heel actief.

De legende begint met de
slapeloze nachten van geiten
Koffie – de "nuchtere roes"

Ook vandaag nog worden de Ethiopische hoogvlakten beschouwd als de wieg van de koffie. Vanuit Ethiopië komen de bessen in Arabië terecht, voorbij de Rode Zee. Halverwege de 15e eeuw begint men in Jemen koffiestruiken aan te planten. Vanuit de bedevaartsteden Mekka en Medina verspreidt de koffie zich al snel over het hele Arabische schiereiland. De havenstad Mocha was tot in 1720 het wereldkoffiecentrum.

Daarom dronk men tot in de 18e eeuw in alle Europese koffiehuizen “mokka”, een peperduur drankje dat alleen de aristocratie zich kon veroorloven.

Met de uitbreiding van het Ottomaanse Rijk in de 16e eeuw sijpelde de koffie door naar Klein-Azië, Syrië, Egypte en Zuidoost-Europa. De hele moslimwereld werd veroverd door de “nuchtere roes” van de zwarte drank waarvan de huidige naam is afgeleid van het Arabische qahwah dat “wijn” betekent, terwijl de Turken hem kahweh noemden. Omdat moslims geen alcohol mogen drinken, wordt koffie de “moslimwijn” genoemd.

Vanaf de 19e eeuw is koffie, op water na,
de populairste drank ter wereld
Het einde van het Arabische monopolie op koffieplanten

De Arabieren hielden de koffiestruiken en hun kostbare vruchten goed geheim en hadden de uitvoer ervan verboden. De handel in koffiebonen bleef heel lang in hun handen, totdat in het begin van de 17e eeuw enkele onverschrokken Nederlandse handelaars op de zwarte markt in Europa koffiebonen begonnen te verhandelen.

De koffiebessen werden hier in serres en oranjerieën geteeld totdat de ambitieuze koloniale mogendheden ze op Java, in Colombia en Kenia begonnen te verbouwen. In de loop van de 19e eeuw werd koffie, die inmiddels internationaal verspreid was, de “drank van het volk” van heel wat landen. De geschiedenis van Lavazza vangt ook in die periode aan: in 1895 wordt het bedrijf in Turijn opgericht. Wat in het jaar 850 nog een mysterieuze plant was, is vandaag, op water na, de populairste drank ter wereld.